İçeriğe geç

AG Demir Nüveli Harmonik Filtre Reaktörleri

Genel Bakış

Güç elektroniği dönüştürücüleri, elektrik ocakları ve değişken hızlı sürücüler gibi doğrusal olmayan yükler; güç sistemindeki gerilim ve akım dalga biçimlerini bozan harmonik akımlar üretir. Güç kalitesinin en önemli göstergelerinden biri olan harmonik distorsiyon, hem elektrik şebekelerini hem de endüstriyel tesisleri olumsuz etkileyebilir. Kişisel bilgisayarlar, fotokopi makineleri, anahtarlamalı güç kaynakları, kompakt floresan ve LED aydınlatmalar, AC/DC motor sürücüleri, UPS sistemleri ve diğer güç elektroniği ekipmanları yaygın harmonik kaynaklarıdır. Bu yüklerin elektrik şebekesine enjekte ettiği harmonik akımlar kayıpları artırır, ekipman ömrünü kısaltır ve genel sistem performansını düşürür.

Elektrik şebekelerindeki harmonik distorsiyon şu sorunlara yol açabilir:

  • Ekipmanların aşırı ısınması
  • Aşırı ısınma ve anma temel frekans (50/60 Hz) gerilimini aşan gerilim tepe değerlerinin yol açtığı izolasyon arızaları
  • Ekipmanın hatalı çalışması (ör. güç elektroniği cihazlarında yanlış sıfır geçişi algılaması)
  • Haberleşme girişimi ve elektromanyetik gürültü
  • Güç kayıplarının artması

Pasif harmonik filtreler, elektrik şebekelerindeki harmonik distorsiyonu azaltmak için en yaygın kullanılan çözümdür. Bu filtreler, ayarlı bir filtre devresi oluşturacak biçimde bağlanan reaktörlerden (L), kapasitörlerden (C) ve gerektiğinde dirençlerden (R) oluşur.

Reaktör ve kapasitör seri bağlanarak bir rezonans devresi oluşturur. Uygun reaktör endüktansı seçildiğinde filtre belirli bir frekansa ayarlanır; böylece istenmeyen harmonik akımların güç sistemine yayılması önlenirken aynı anda reaktif güç kompanzasyonu sağlanır.

Bu reaktörler, filtre kapasitörleriyle birlikte bir rezonans yolu oluşturur. Filtrenin rezonans frekansının ayarlanması, istenmeyen harmonik akımların şebekeye girmesini önler.

Her biri üç silindirik sargılı iki açık şaseli Hilkar harmonik filtre reaktörü grubu

Seri rezonans frekansı şu şekilde belirlenir:

fr=12πLCf_r = \dfrac{1}{2\pi\sqrt{LC}}
I XLRLXCZ = RL + j(XL − XC)Z (Ω)f (Hz)RL100200300400frXCXLZI

Burada: L = Reaktör endüktansı (H) C = Faz başına eşdeğer kapasitans (F) Reaktör ayarı; temel frekansta reaktör reaktansının kapasitör reaktansına oranı olan p faktörüyle tanımlanır.

  • p = %14 için fr = 134 Hz
  • p = %7 için fr = 189 Hz
  • p = %5,64 için fr = 210 Hz

Bu frekanslar, 5. harmoniğin (250 Hz) altında olacak biçimde özellikle seçilir. Böylece harmonik veya ara harmonik frekanslarla paralel rezonansı önlerken reaktif güç kompanzasyonu sağlayan bir Detuned Harmonik Filtre elde edilir.

50 Hz'lik bir şebekede seri rezonans frekansını 5. harmoniğe ayarlamak için:

fr=250 Hz  ⇒p=(f1fr)2×100=4 %\begin{gathered} f_r = 250\ \text{Hz} \;\Rightarrow \\ p = \left(\dfrac{f_1}{f_r}\right)^{2} \times 100 = 4\,\% \end{gathered}

Reaktörün kapasitöre seri bağlanması, kapasitör gerilimini şu bağıntıya göre artırır:

Uc=Un1−pU_c = \dfrac{U_n}{1 - p}

Burada Un şebeke gerilimi, Uc ise kapasitör gerilimidir. Bu nedenle kapasitörün anma gerilimi, artan işletme gerilimine dayanacak biçimde seçilmelidir.

I LUnUnUrUc

Not: Resimde reaktörün DC direnci ihmal edilmiştir.

Harmonik Filtre Reaktörleri, tek frekans ayarlı filtrelerin yanı sıra harmonik spektrumuna, yük özelliklerine ve uygulama gereksinimlerine bağlı olarak ikinci dereceden ve C tipi filtre konfigürasyonlarında da kullanılır. Orta gerilim seviyelerinde bu reaktörler, söz konusu sistemlerin oluşturduğu harmonik distorsiyonu en aza indirmek için Statik VAr Kompansatörü (SVC) ve STATCOM gibi Esnek AC İletim Sistemleri (FACTS) ile entegre edilebilir.

IEEE Std. 519 ve yürürlükteki diğer standartlara uyum sağlamak amacıyla reaktör ayar frekansları ve anma değerleri; şebeke gerilimi, sistemin kısa devre kapasitesi ve beklenen harmonik spektrumu esas alınarak dikkatle seçilir. Böylece harmonikler ve ara harmonikler etkili biçimde azaltılırken güç sisteminin güvenilir ve kararlı çalışması korunur.

Hilkar, her uygulama için verimli ve uygun maliyetli bir çözüm sunmak amacıyla tüm Demir Nüveli Harmonik Filtre Reaktörlerini özel olarak tasarlar. Güvenilir çalışma ve yürürlükteki standartlara uyum için tasarım; sistem gerilimine, akıma, endüktansa, filtre konfigürasyonuna, harmonik ve ara harmonik spektrumuna, anahtarlama geçici rejimlerine, montaj kısıtlarına, termal performansa ve kayıp gereksinimlerine göre optimize edilir.

  • Geçerli IEC ve IEEE standartlarına göre tasarlanmış ve test edilmiştir
  • Yüksek gerilim dayanım kapasitesi
  • Yüksek kalite faktörü (Q)
  • Yüksek termal kapasite
  • Kısa devre kuvvetlerine dayanacak yüksek mekanik mukavemet
  • Düşük nüve kayıplı lamine demir nüve
  • Dar endüktans toleransı
  • Talep üzerine yüksüz kademe ayarı
  • Özelleştirilebilir boyutlara sahip kompakt tasarım
  • Tek fazlı veya üç fazlı tasarım
  • Darbeli güç uygulamalarına, filtre enerjilendirmesine ve transformatör inrush akımı koşullarına uygunluk
  • Korozyona ve ısıya dayanıklı elektrostatik boya
  • Kirli alanlar ve yüksek rakımlar için opsiyonel yüksek kaçak mesafeli izolatörler
  • Bakım gerektirmeyen tasarım
  • Talep üzerine alüminyum, sıcak daldırma galvanizli çelik veya beton taşıyıcı konstrüksiyon
Gerilim

≤1000V

Temel Frekanstaki Akım

I1

50 Hz / 60 Hz

Harmonik Akım

Ih = 0,3 × I1

Aşırı Yük Akımı

Ith = 1,2 × I1

Manyetik Doygunluk Akımı

Im = 1,8 × In

Maksimum Akım

Imax = 2 × I1

60 saniye için

Tip

Kuru tip, demir nüveli

Harmonik Frekans Aralığı

≤2,5kHz

50 Hz sistemler için 50. harmonik

Maksimum Rakım

≤1000m*

Kurulum

Dahili

İzolasyon Sınıfı

F

155 °C

Sargı Malzemesi

Alüminyum veya bakır

Koruma Derecesi

IP00

Dahili

Sıcaklık Aralığı

−40 °C … 55 °C

Soğutma

AN

Doğal hava

Opsiyonlar

DIN veya NEMA terminal konfigürasyonlu kademe uçları

Hilkar, rutin testleri EN 60289'a veya müşterinin belirttiği yürürlükteki diğer standartlara uygun olarak gerçekleştirir. Tüm test sonuçları müşteriye sunulur; test raporları ise talep üzerine sağlanır. Standart test programı şunları içerebilir:

  • Rutin Testler (Endüktans, Direnç, Bir Dakikalık AC İzolasyon Gerilim Dayanım Testi ve Darbe Gerilim Dayanım Testi)
  • Kısa Devre Dayanım Testi
  • Sıcaklık Artışı Testi
  • Ses Seviyesi Testi
  • Sismik (Deprem) Testi

İlgili Ürünler